Një rast abscesi dentar nuk është thjesht një dhimbje dhëmbi që do të kalojë vetë. Kur infeksioni krijon një grumbullim qelbi pranë rrënjës së dhëmbit ose në mishrat e dhëmbëve, trupi po sinjalizon një problem që kërkon trajtim profesional. Dhimbja mund të nisë si bezdi e lehtë, por ënjtja, pulsimet dhe vështirësia në përtypje mund ta bëjnë situatën urgjente brenda pak kohësh.

Abscesi dentar trajtohet me sukses kur pacienti paraqitet pa vonesë. Qëllimi nuk është vetëm të qetësohet dhimbja, por të hiqet burimi i infeksionit, të ruhet dhëmbi kur është e mundur dhe të parandalohet përhapja e tij në zona të tjera.

Çfarë është abscesi dentar?

Abscesi dentar është një infeksion bakterial që formon qelb. Më shpesh lidhet me një karies të patrajtuar, një dhëmb të çarë, një plombë të dëmtuar ose sëmundje të avancuar të mishrave të dhëmbëve. Bakteret depërtojnë drejt pulpës, pra pjesës së brendshme të dhëmbit ku ndodhen nervi dhe enët e gjakut, dhe më pas mund të arrijnë në majën e rrënjës.

Ka raste kur abscesi krijohet pranë rrënjës së dhëmbit dhe raste të tjera kur fillon nga mishrat e dhëmbëve. Simptomat mund të jenë të ngjashme, por trajtimi përcaktohet vetëm pas vizitës klinike dhe, kur nevojitet, radiografisë. Një ënjtje në gojë nuk duhet diagnostikuar vetëm nga pamja ose nga dhimbja që përshkruhet në telefon.

Ndonjëherë dhimbja pushon papritur. Kjo nuk do të thotë se infeksioni është shëruar. Nëse nervi i dhëmbit dëmtohet rëndë, ai mund të mos reagojë më ndaj dhimbjes, ndërsa infeksioni vazhdon të jetë aktiv në zonën përreth rrënjës.

Shenjat që kërkojnë kontroll të shpejtë

Një absces mund të shkaktojë dhimbje të fortë, pulsuese, që përhapet drejt veshit, nofullës ose qafës. Dhëmbi mund të jetë shumë i ndjeshëm kur kafshoni, ndërsa mishrat pranë tij mund të jenë të kuqe, të fryra ose me një pikë të vogël nga ku del lëng me shije të pakëndshme.

Shenja të tjera që shihen shpesh janë era e rëndë e gojës, shije e hidhur, ndjeshmëri ndaj të nxehtit dhe të ftohtit, ënjtje e faqes dhe nyje të ndjeshme në qafë. Temperaturë e lartë ose ndjesi lodhjeje mund të tregojnë se organizmi po reagon ndaj një infeksioni më të përhapur.

Kërkoni ndihmë urgjente dentare ose mjekësore nëse shfaqet një nga këto situata:

• ënjtje që rritet shpejt në faqe, nofull ose qafë;
• vështirësi në frymëmarrje, gëlltitje ose hapje të gojës;
• temperaturë e lartë, të dridhura ose dobësi e theksuar;
• ënjtje pranë syrit ose përhapje e saj në fytyrë.

Këto shenja nuk duhen pritur deri në vizitën e radhës. Infeksionet dentare mund të përhapen dhe, edhe pse kjo nuk ndodh në çdo rast, rreziku kërkon vlerësim të menjëhershëm.

Rasti i abscesit dentar: si vendoset trajtimi

Trajtimi fillon me ekzaminimin e dhëmbit, mishrave dhe indeve përreth. Dentisti vlerëson shkakun e infeksionit, nivelin e dëmtimit të dhëmbit dhe nëse ai mund të ruhet. Radiografia ndihmon për të parë rrënjët, kockën përreth dhe përmasën e zonës së infektuar.

Në shumë raste, zgjidhja është trajtimi i kanalit të rrënjës. Gjatë këtij trajtimi pastrohet indi i infektuar nga brenda dhëmbit, dezinfektohen kanalet dhe më pas ato mbyllen me materiale të posaçme. Kur dhëmbi ka humbur shumë strukturë, mund të nevojitet rindërtim me mbushje ose kurorë, për ta mbrojtur nga fraktura në të ardhmen.

Kur ka grumbullim të madh qelbi, dentisti mund të kryejë drenazh për të ulur presionin dhe ënjtjen. Kjo shpesh sjell lehtësim të shpejtë, por nuk zëvendëson trajtimin e shkakut. Nëse dhëmbi është i dëmtuar në mënyrë të pariparueshme, heqja e tij mund të jetë alternativa më e sigurt. Më pas, hapësira mund të rehabilitohet me implant, urë ose zgjidhje tjetër të përshtatshme për rastin.

Në disa raste të zgjedhura, sidomos kur infeksioni mbetet pranë majës së rrënjës pas trajtimit të kanalit, mund të rekomandohet rezeksioni apikal. Kjo procedurë kirurgjikale trajton pjesën fundore të rrënjës dhe indin e infektuar përreth saj.

Antibiotikët nuk janë zgjidhja e vetme për abscesin dentar. Ata mund të përshkruhen kur ka temperaturë, ënjtje të përhapur ose shenja se infeksioni po prek më shumë se zonën lokale, por nuk largojnë kariesin, nervin e infektuar apo qelbin e bllokuar. Vetëm marrja e antibiotikut pa trajtim dentar mund ta fshehë problemin për pak ditë dhe ta lejojë të kthehet më vonë.

Çfarë të bëni deri në vizitë

Nëse dyshoni për absces, rezervoni kontroll sa më shpejt. Deri në vizitë, mund të shpëlani gojën butësisht me ujë të vakët me kripë dhe të mbani higjienë të kujdesshme në zonë. Përdorni analgjezik vetëm sipas udhëzimit të dentistit, farmacistit ose fletë-udhëzimit, duke marrë parasysh alergjitë, shtatzëninë, problemet e stomakut dhe barnat e tjera që përdorni.

Mos e shponi vetë ënjtjen dhe mos vendosni aspirinën apo substanca të tjera direkt mbi mishra ose dhëmb. Këto veprime mund të djegin indet dhe nuk eliminojnë infeksionin. Shmangni gjithashtu vendosjen e kompresave të nxehta në faqe, pasi nxehtësia mund të rrisë ënjtjen në disa raste.

Nëse abscesi është te një fëmijë, mos prisni që dhëmbi i qumështit të bjerë vetë. Edhe dhëmbët e qumështit mund të shkaktojnë dhimbje, infeksion dhe probleme për zhvillimin normal të dhëmbëve të përhershëm.

Pas trajtimit: si ruhet rezultati

Pas drenazhit, trajtimit të kanalit ose nxjerrjes, mund të keni ndjeshmëri për disa ditë. Është e rëndësishme të ndiqni udhëzimet e dentistit, të merrni medikamentet e përshkruara sipas orarit dhe të mos e ndërprisni trajtimin pa këshillë profesionale. Nëse ënjtja shtohet, temperatura vazhdon ose dhimbja bëhet më e fortë pas trajtimit, kontaktoni menjëherë klinikën.

Dhëmbi i trajtuar me kanal mund të shërbejë për shumë vite, veçanërisht kur restaurohet mirë dhe mbahet me higjienë të rregullt. Megjithatë, rezultati varet nga sa herët është trajtuar infeksioni, sa strukturë e shëndetshme ka mbetur në dhëmb dhe sa kompleks është sistemi i rrënjëve.

Si të ulni rrezikun e një abscesi

Parandalimi nis me kontrolle të rregullta, sepse kariesi i vogël zakonisht trajtohet më thjesht se një infeksion i dhimbshëm. Larja e dhëmbëve dy herë në ditë me pastë me fluor, pastrimi mes dhëmbëve dhe kufizimi i sheqernave të shpeshta ndihmojnë të mbrohen smalti dhe mishrat.

Mos e shtyni vizitën kur një plombë çahet, kur dhëmbi ndryshon ngjyrë, kur ndjeni dhimbje gjatë kafshimit ose kur mishrat gjakosin vazhdimisht. Këto nuk janë gjithmonë shenja të një abscesi, por janë arsye të vlefshme për kontroll. Trajtimi në kohë zakonisht është më i rehatshëm, më i shpejtë dhe më konservativ për dhëmbin.

Në DentAurum, çdo rast vlerësohet individualisht për të gjetur zgjidhjen që largon infeksionin dhe mbron sa më shumë buzëqeshjen tuaj. Nëse keni ënjtje, dhimbje pulsuese ose dyshoni për absces, mos prisni që situata të qetësohet vetë: një vizitë e shpejtë mund të bëjë diferencën mes ruajtjes së dhëmbit dhe humbjes së tij.