Një kafshim mbi një kokërr të fortë, një rënie, ose një dhëmb i dobësuar nga kariesi mund të mjaftojnë që një pjesë e dhëmbit të çahet. Në atë moment, trajtim për dhëmb të thyer nuk ka të bëjë vetëm me pamjen. Ai synon të ndalojë dhimbjen, të mbrojë nervin dhe të ruajë dhëmbin tuaj natyral sa herë që kjo është e mundur.

Një cep i vogël i thyer mund të mos duket urgjent, por sipërfaqja e pambrojtur mund të jetë e mprehtë, e ndjeshme ndaj të ftohtit dhe e ekspozuar ndaj baktereve. Kur thyerja është më e thellë, vonesa mund të çojë në inflamacion të nervit, infeksion dhe një trajtim më të ndërlikuar. Kontrolli i hershëm ju jep më shumë mundësi për një zgjidhje të thjeshtë, të bukur dhe afatgjatë.

Çfarë të bëni menjëherë pas thyerjes së dhëmbit

Qetësohuni dhe mos e prekni vazhdimisht zonën me gjuhë. Nëse gjeni fragmentin e dhëmbit, ruajeni në një enë të pastër me qumësht, serum fiziologjik ose pështymë dhe silleni në vizitë. Në disa raste, sidomos kur fragmenti është i plotë dhe i ruajtur mirë, dentisti mund të vlerësojë nëse ai mund të ngjitet përsëri.

Shpëlajeni gojën butësisht me ujë të vakët për të larguar mbetjet. Nëse ka enjtje nga goditja, vendosni një kompresë të ftohtë nga jashtë faqes për intervale të shkurtra. Për dhimbjen mund të përdoret një qetësues i zakonshëm vetëm sipas udhëzimit të mjekut ose farmacistit, por mos vendosni aspirinë direkt mbi dhëmb apo mishra. Kjo mund të irritojë indet.

Derisa të vizitoheni, shmangni kafshimin me anën e dëmtuar dhe ushqimet shumë të nxehta, shumë të ftohta, të forta ose ngjitëse. Nëse keni gjakderdhje që nuk ndalet, traumë të fortë në fytyrë, enjtje të shpejtë, temperaturë ose vështirësi në frymëmarrje e gëlltitje, kërkoni ndihmë urgjente mjekësore.

Si përcaktohet trajtimi për dhëmb të thyer

Jo çdo thyerje trajtohet njësoj. Gjatë vizitës, dentisti kontrollon sa thellë shkon dëmtimi, nëse rrënja është prekur dhe nëse nervi i dhëmbit reagon normalisht. Mund të nevojitet radiografi për të parë pjesën që nuk duket me sy, përfshirë një çarje poshtë mishrave ose një dëmtim në rrënjë.

Dhimbja nuk është gjithmonë treguesi i vetëm. Një dhëmb mund të jetë i çarë thellë edhe pa dhimbje të vazhdueshme, ndërsa një çarje sipërfaqësore mund të japë ndjeshmëri të fortë për disa ditë. Dentisti vlerëson reagimin ndaj të ftohtit, kafshimin, ngjyrën e dhëmbit dhe gjendjen e mishrave përpara se të rekomandojë procedurën.

Qëllimi është i qartë: të ruhet sa më shumë strukturë e shëndetshme e dhëmbit. Zgjidhja më konservative është zakonisht zgjedhja e parë, por ajo duhet të jetë edhe mjaftueshëm e fortë për të përballuar kafshimin tuaj.

Zgjidhjet sipas shkallës së dëmtimit

Rregullimi me kompozit estetik

Kur është thyer vetëm smalti ose një pjesë e vogël e dhëmbit, kompoziti estetik shpesh është zgjidhja më e shpejtë. Dentisti rikrijon formën, ngjyrën dhe skajin natyral të dhëmbit me material të përputhur me buzëqeshjen tuaj. Kjo metodë ruan strukturën e dhëmbit dhe është veçanërisht e përshtatshme për dhëmbët e përparmë.

Kompoziti mund të kërkojë mirëmbajtje me kalimin e viteve, sidomos nëse kërcisni dhëmbët ose kafshoni shpesh objekte të forta. Megjithatë, për dëmtime të vogla është një trajtim funksional dhe estetik me rezultat të menjëhershëm.

Ngjitja e fragmentit ose faseta

Nëse pjesa e thyer është ruajtur dhe përputhet mirë, ajo mund të ngjitet me teknika dentare moderne. Rezultati mund të jetë shumë natyral, por mundësia varet nga madhësia e fragmentit, koha e kaluar dhe mënyra si është dëmtuar dhëmbi.

Kur dëmi prek pamjen e sipërfaqes së përparme, por dhëmbi mbetet mjaftueshëm i fortë, një fasetë kompoziti ose E-max mund të jetë alternativë. Fasetat nuk janë zgjedhja e parë për çdo thyerje. Ato rekomandohen kur kërkohet një korrigjim më i gjerë estetik dhe klinik, jo thjesht për të mbuluar shpejt një problem që mund të zgjidhet më konservativisht.

Kurora dentare për mbrojtje të plotë

Kur një pjesë e madhe e dhëmbit ka humbur, dhëmbi mund të mos e përballojë dot forcën e përtypjes vetëm me një mbushje. Në këto raste, kurora dentare mbulon dhe mbron strukturën e mbetur. Ajo rikthen formën, funksionin dhe estetikën, ndërsa ul rrezikun që dhëmbi të thyhet përsëri.

Materiali i kurorës zgjidhet sipas pozicionit të dhëmbit, forcës së kafshimit dhe kërkesës estetike. Për dhëmbët e dukshëm, një kurorë me pamje natyrale mund të harmonizohet me ngjyrën dhe transparencën e dhëmbëve fqinjë. Për dhëmballët, prioritet është qëndrueshmëria gjatë përtypjes.

Trajtimi i kanalit të rrënjës kur preket nervi

Nëse thyerja ka arritur pulpën, pjesën e brendshme ku ndodhet nervi, mund të shfaqet dhimbje e fortë, pulsim, ndjeshmëri e zgjatur ose, me kalimin e kohës, ndryshim i ngjyrës së dhëmbit. Trajtimi endodontik, i njohur si trajtimi i kanalit të rrënjës, heq indin e dëmtuar ose të infektuar, pastron kanalet dhe i mbyll ato për të shpëtuar dhëmbin.

Pas trajtimit të kanalit, dhëmbi shpesh ka nevojë për rindërtim të fortë dhe, kur ka humbur shumë strukturë, për kurorë. Kjo nuk është një arsye për panik. Është një procedurë që synon të ruajë rrënjën dhe të shmangë heqjen e dhëmbit.

Kur dhëmbi nuk mund të ruhet

Çarjet vertikale të rrënjës ose dëmtimet shumë të thella nën nivelin e mishrave mund ta bëjnë ruajtjen e dhëmbit të pamundur. Nëse heqja është alternativa më e sigurt, plani nuk ndalet aty. Hapësira mund të rehabilitohet me implant dentar, urë ose protezë të pjesshme, sipas gjendjes së kockës, dhëmbëve fqinjë dhe nevojave tuaja.

Këto raste kërkojnë një plan të personalizuar. Zgjidhja më e lirë në fillim nuk është domosdoshmërisht më ekonomike nëse nuk mbron funksionin dhe stabilitetin e gojës në afat të gjatë.

A mund të prisni disa ditë?

Nëse dhëmbi ka vetëm një cep të vogël të thyer dhe nuk ka dhimbje, rreziku mund të jetë më i ulët, por një kontroll mbetet i këshillueshëm. Skaji mund të lëmohet, të çajë gjuhën ose të zgjerohet me kafshime të përsëritura. Për më tepër, disa dëmtime të nervit shfaqen gradualisht pas traumës.

Mos prisni nëse ndieni dhimbje gjatë kafshimit, ndjeshmëri që zgjat pas të ftohtit, shihni një vijë çarje, ose dhëmbi ka ndryshuar ngjyrë. Këto shenja kërkojnë vlerësim profesional sa më shpejt.

Dhëmb i thyer te fëmijët

Te fëmijët, trauma e dhëmbëve të përparmë është e zakonshme gjatë lojës dhe sportit. Edhe kur thyerja duket e vogël, kontrolli është i vlefshëm për të parë nëse dhëmbi, rrënja ose dhëmbi i përhershëm që po zhvillohet janë prekur. Trajtimi përshtatet me moshën e fëmijës dhe me faktin nëse dhëmbi është i qumështit apo i përhershëm.

Mos u përpiqni të ngjisni vetë fragmentin. Ruajeni në mënyrë të sigurt dhe silleni fëmijën në klinikë. Një qasje e qetë, e kujdesshme dhe e shpjeguar hap pas hapi e bën përvojën shumë më të lehtë për fëmijën dhe prindin.

Si të mbroni rezultatin pas trajtimit

Pas restaurimit, kurorës ose trajtimit të kanalit, kujdesi i përditshëm ndikon drejtpërdrejt në jetëgjatësinë e rezultatit. Lani dhëmbët dy herë në ditë me teknikë të butë, pastroni hapësirat mes dhëmbëve dhe bëni kontrolle periodike. Nëse shtrëngoni ose kërcisni dhëmbët gjatë natës, një mbrojtëse nate mund të ulë ndjeshëm rrezikun e çarjeve të reja.

Shmangni përdorimin e dhëmbëve për të hapur ambalazhe, për të këputur fije ose për të kafshuar akull. Këto zakone krijojnë forcë të përqendruar në një pikë dhe mund të dëmtojnë edhe një dhëmb të restauruar mirë.

Një dhëmb i thyer nuk duhet t’ju detyrojë të fshihni buzëqeshjen ose të jetoni me shqetësim sa herë përtypni. Një vizitë e hershme te një ekip i përkushtuar, si DentAurum, ju jep një plan të qartë, trajtim të përshtatur dhe mundësinë për të rikthyer buzëqeshjen që meritoni.